Relative Strength Index (Rsi) Indicator
Relative Strength Index (Rsi) Indicator
RSI (Relative Strength Index) යනු වෙළඳපලක මිලෙහි වේගය සහ වෙනස්වීම් මැන බැලීමට භාවිතා කරන ඉතාමත් ජනප්රිය ඉන්ඩිකේටරයකි. මෙය 0 සිට 100 දක්වා අගයන් පරාසයක දෝලනය වන "Oscillator" වර්ගයේ දර්ශකයකි.
සාමාන්යයෙන් RSI දර්ශකයේ වැදගත් මට්ටම් දෙකක් ඇත: 70 සහ 30.
Overbought (70 ට වැඩි): RSI අගය 70 ඉක්මවා ගිය විට, එම භාණ්ඩය හෝ කොටස අධික ලෙස මිලදී ගෙන ඇති බව (Overbought) සැලකේ. මෙහිදී මිලෙහි ඉහළ යාම නතර වී, මිල පහළ වැටීමට (Correction/Reversal) වැඩි ඉඩක් ඇත.
Oversold (30 ට අඩු): RSI අගය 30 ට වඩා අඩු වූ විට, එය අධික ලෙස විකුණා ඇති බව (Oversold) සැලකේ. මෙහිදී මිලෙහි පහළ වැටීම නතර වී, මිල නැවත ඉහළ යාමට වැඩි ඉඩක් ඇත.
A. මිල ආපසු හැරීම හඳුනාගැනීම (Reversals)
මිල දිගින් දිගටම ඉහළ ගොස් RSI 70 මට්ටමට පැමිණි විට, ඔබ කලින් ඉගෙන ගත් Bearish Candlestick Pattern එකක් (උදා: Shooting Star) දුටුවහොත් එය 'Sell' කිරීමට හොඳ අවස්ථාවකි. එමෙන්ම මිල 30 මට්ටමට පැමිණි විට Bullish Pattern එකක් (උදා: Hammer) දුටුවහොත් එය 'Buy' කිරීමට අවස්ථාවකි.
B. Divergence (මිල සහ RSI අතර වෙනස)
මෙය RSI භාවිතා කරන වඩාත් සාර්ථක ක්රමයයි.
Bullish Divergence: මිල අලුත් පහළ මට්ටමක් (Lower Low) සාදන විට, RSI එක ඊට වඩා ඉහළ මට්ටමක් (Higher Low) සාදයි නම්, එය මිල ඉහළ යාමට නියමිත බව පෙන්වන ප්රබල රහස් සංඥාවකි.
Bearish Divergence: මිල අලුත් ඉහළ මට්ටමක් (Higher High) සාදන විට, RSI එක ඊට වඩා පහළ මට්ටමක් (Lower High) සාදයි නම්, එය මිල පහළ වැටීමට නියමිත බව පෙන්වයි.
බොහෝ ට්රේඩර්ස්ලා 50 මට්ටම දෙසද අවධානය යොමු කරයි:
RSI 50 ට ඉහළින් පවතී නම් එයින් පෙනෙන්නේ වෙළඳපල තුළ ගැනුම්කරුවන් වැඩි බවයි (Bullish Sentiment).
RSI 50 ට පහළින් පවතී නම් විකුණුම්කරුවන් වැඩි බවයි (Bearish Sentiment).
RSI 70 ට වඩා වැඩි වූ සැනින් මිල පහළ වැටෙන්නේ නැත. ප්රබල Trend එකකදී RSI 70 ට ඉහළින් දිගු වේලාවක් පැවතිය හැකිය. එම නිසා සෑම විටම Candlestick Patterns හෝ Price Action සමඟ මෙය මිශ්ර කර භාවිතා කරන්න.
Divergence එකක් යනු කුමක්ද?
Divergence එකක් යනු නොගැලපීමක් හෙවත් අසමානතාවයකි. Live Market එක පහළට ගමන් කරන අවස්ථාවක RSI Indicator එක තුල Higher Line එකක් පෙනී එම පරාසයම Market එක තුළ Lower Line ටිකක් ලෙසදැක්වේ නම් එය Divergence එකක් ලෙස සලකයි. එමගින් කියවෙනුයේ Market එක හැරී නැවත ඉහළට යන බවයි.එමෙන්ම ඉහළට ගමන් කරන Market එකක මෙම RSI Indicator එක තුල Lower Line එකක් පෙනී එම පරාසයම Market එක තුළ Higher Line එකක් ලෙසදැක්වේ නම් එය Divergence එකක් ලෙස සලකයි. එමගින් කියවනු ලබන්නේ Market ඒක හැරී නැවත පහළට ගමන් කරන බවයි. RSI Indicator එකට අමතරව Divergence සෙවීමට උපකාරී වන Indicator අතුරින් කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.
1. MAСD (Moving Average Convergence Divergence)
2. Awesome Oscillator Indicator
3. Cvd Divergence
මේවා අතුරින් Divergence සෙවීමට වඩාත් උපකාරී වනු ලබන්නේ RSI හා MACD යන Indicator දෙක වේ.
1. Regular Bullish Divergence
2. Regular Bearish Divergence
3. Hidden Bullish Divergence
4. Hidden Bearish Divergence
1. Regular Bullish Divergence
මෙම අවස්ථාව හඳුනා ගැනීමට ඔබ මිලෙහි පහළ මට්ටම් (Lows) සහ RSI හි පහළ මට්ටම් (Lows) එකිනෙක සැසඳිය යුතුය:
මිල (Price): ප්රස්ථාරයේ මිල අලුත් පහළ මට්ටමක් සාදයි (Lower Low - LL). එනම් කලින් තිබූ පහළ මට්ටමට වඩා අලුත් මට්ටම තවත් පහළින් පිහිටයි.
RSI (Indicator): එම අවස්ථාවේදීම RSI දර්ශකය කලින් තිබූ පහළ මට්ටමට වඩා ඉහළින් අලුත් මට්ටමක් සාදයි (Higher Low - HL).
මෙයින් අදහස් කරන්නේ: මිල පහළට ගියද, එම මිල පහළට ගෙන යාමට ඇති ශක්තිය (Momentum) දුර්වල වී ඇති බවත්, ගැනුම්කරුවන් වෙළඳපලට රහසින් ඇතුළු වෙමින් පවතින බවත්ය.
මෙය දුටු සැනින් 'Buy' කිරීම වෙනුවට තවත් තහවුරු කිරීම් කිහිපයක් ලබා ගැනීම සාර්ථකත්වය වැඩි වීමට හේතු වේ:
Oversold කලාපය: මෙම Divergence එක RSI 30 මට්ටමට පහළින් හෝ ඒ ආසන්නයේදී සිදු වන්නේ නම් එහි විශ්වාසදායක බව වැඩිය.
Candlestick Confirmation: RSI එක ඉහළ යන බව පෙන්වන විට, මිල ප්රස්ථාරයේ Hammer, Bullish Engulfing හෝ Morning Star වැනි රටාවක් සෑදේ නම් එය ට්රේඩ් එකකට පිවිසීමට හොඳම අවස්ථාවයි.
Support Level: මෙම සංඥාව ශක්තිමත් Support මට්ටමකදී ඇති වන්නේ නම් එය ඉතාමත් සාර්ථක වේ.
Stop Loss: මිල අවසන් වරට සැදූ පහළම මට්ටමට (Lower Low) මදක් පහළින් තබන්න.
Take Profit: ඊළඟට ඇති ප්රධාන Resistance මට්ටමක හෝ RSI 70 මට්ටමට පැමිණෙන විට ලාභ ලබා ගන්න.
මිල: Lower Low (පහළට)
RSI: Higher Low (ඉහළට)
ප්රතිඵලය: මිල ඉහළ යාම (Bullish Reversal)
2. Regular Bearish Divergence
Regular Bearish Divergence යනු මිල ඉහළ යන වෙළඳපලක (Uptrend), මිලෙහි පවතින වේගය (Momentum) අඩුවී ඇති බවත්, ඉදිරියේදී මිල පහත වැටීමට (Price Drop) ඉඩ ඇති බවත් පෙන්වන ඉතා වැදගත් සංඥාවකි.
සරලවම මෙහිදී සිදු වන්නේ මිල තවදුරටත් ඉහළ යන බව පෙන්වුවත්, RSI වැනි ඉන්ඩිකේටරයක් මගින් පෙන්වන්නේ එම ඉහළ යාමට ඇති ශක්තිය දැන් අවසන් වෙමින් පවතින බවයි.
මෙම අවස්ථාව හඳුනා ගැනීමට ඔබ මිලෙහි ඉහළ මට්ටම් (Highs) සහ RSI හි ඉහළ මට්ටම් (Highs) එකිනෙක සැසඳිය යුතුය:
මිල (Price): ප්රස්ථාරයේ මිල කලින් තිබූ ඉහළ මට්ටමට වඩා ඉහළින් අලුත් මට්ටමක් සාදයි (Higher High - HH).
RSI (Indicator): එම අවස්ථාවේදීම RSI දර්ශකය කලින් තිබූ ඉහළ මට්ටමට වඩා පහළින් අලුත් මට්ටමක් සාදයි (Lower High - LH).
මෙයින් අදහස් කරන්නේ: ගැනුම්කරුවන් තවමත් මිල ඉහළට තල්ලු කිරීමට උත්සාහ කළත්, එම මිල ගමන සඳහා වන "Momentum" එක දැන් දුර්වල වී ඇති බවයි.
මෙය දුටු සැනින් 'Sell' කිරීම අවදානම් විය හැක. සාර්ථකත්වය වැඩි කර ගැනීමට පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
Overbought කලාපය: මෙම Divergence එක සිදුවන විට RSI අගය 70 මට්ටමට ඉහළින් පවතී නම් එය ඉතාමත් විශ්වාසදායකBearish සංඥාවකි.
Candlestick Confirmation: RSI එක පහළ යන බව පෙන්වන විට, මිල ප්රස්ථාරයේ Shooting Star, Evening Star හෝ Bearish Engulfing වැනි රටාවක් සෑදෙන තෙක් බලා සිටින්න.
Resistance Level: මෙම සංඥාව වැදගත් Resistance මට්ටමකදී හෝ Supply Zone එකකදී ඇති වන්නේ නම් මිල පහළ වැටීමට ඇති ඉඩකඩ ඉතා වැඩිය.
Stop Loss: මිල අවසන් වරට සැදූ ඉහළම මට්ටමට (Higher High) මදක් ඉහළින් තබන්න.
Take Profit: ඊළඟට ඇති ප්රධාන Support මට්ටමක හෝ RSI 30 මට්ටමට පැමිණෙන විට ලාභ ලබා ගන්න.
3. Hidden Bullish Divergence
Hidden Bullish Divergence (සැඟවුණු බුලිෂ් ඩයිවර්ජන්ස්) යනු මිල ඉහළ යන වෙළඳපලක (Uptrend) දක්නට ලැබෙන ඉතා වැදගත් සංඥාවකි. මෙය Regular Divergence එකට වඩා වෙනස් වන්නේ, මෙය Trend එකක් ආපසු හැරවීම වෙනුවට, පවතින Trend එක තවදුරටත් ඉදිරියටම යන බව (Trend Continuation) තහවුරු කරන බැවිනි.
සරලවම කිවහොත්, මිල මදක් පහළ වැටී (Pullback) නැවත ඉහළ යාමට සූදානම් වන අවස්ථාව හඳුනා ගැනීමට මෙය භාවිතා කරයි.
මෙම අවස්ථාව හඳුනා ගැනීමට ඔබ මිලෙහි පහළ මට්ටම් (Lows) සහ RSI හි පහළ මට්ටම් (Lows) එකිනෙක සැසඳිය යුතුය:
මිල (Price): ප්රස්ථාරයේ මිල කලින් තිබූ පහළ මට්ටමට වඩා ඉහළින් අලුත් මට්ටමක් සාදයි (Higher Low - HL). එනම් මිල පැහැදිලි Uptrend එකක පවතී.
RSI (Indicator): එම අවස්ථාවේදීම RSI දර්ශකය කලින් තිබූ පහළ මට්ටමට වඩා පහළින් අලුත් මට්ටමක් සාදයි (Lower Low - LL).
මෙයින් අදහස් කරන්නේ: මිලෙහි විශාල වැටීමක් සිදු නොවූවත්, ඉන්ඩිකේටරය පෙන්වන ආකාරයට විකුණුම් බලය උපරිමයෙන් වැය වී අවසන්ය. එම නිසා ගැනුම්කරුවන්ට නැවත මිල ඉහළට ගෙන යාමට දැන් පහසුය.
මෙය 'Buy' Trade එකකට පිවිසීමට ඉතාමත් සුදුසු අවස්ථාවකි (Buy the Dip):
Trend එක තහවුරු කරන්න: මෙය වලංගු වන්නේ මිල පැහැදිලිව ඉහළ යන (Uptrend) වෙළඳපලක මිල මදක් පහළට පැමිණෙන අවස්ථාවකදී (Retracement) පමණි.
Candlestick Confirmation: RSI එක Lower Low එකක් සාදන විට, මිල ප්රස්ථාරයේ Hammer, Bullish Engulfing හෝ Morning Star වැනි රටාවක් සෑදේ නම් එය ඉතා සාර්ථක 'Buy' සංඥාවකි.
Moving Average: මෙම Divergence එක සිදු වන විට මිල 50 EMA හෝ 200 EMA වැනි මූවින් ඇවරේජ් රේඛාවක ස්පර්ශ වේ නම්, එහි විශ්වාසදායක බව ඉතා ඉහළය.
Stop Loss: මිල අවසන් වරට සැදූ පහළම මට්ටමට (Higher Low) මදක් පහළින් තබන්න.
Take Profit: ප්රස්ථාරයේ ඇති මීළඟ ප්රධාන Resistance මට්ටමක හෝ මිල පෙර තිබූ ඉහළම මට්ටමට (Previous High) පැමිණෙන විට ලාභ ලබා ගන්න.
4. Hidden Bearish Divergence
Hidden Bearish Divergence (සැඟවුණු බෙයාරිෂ් ඩයිවර්ජන්ස්) යනු මිල පහත වැටෙන වෙළඳපලක (Downtrend) දක්නට ලැබෙන, එම පහත වැටීම තවදුරටත් ඉදිරියටම යන බව (Trend Continuation) තහවුරු කරන ප්රබල සංඥාවකි.
මෙහිදී සිදුවන්නේ මිල මදක් ඉහළ ගියත් (Retracement), එය නැවතත් ප්රබල ලෙස පහත වැටීමට සූදානම් වන අවස්ථාව හඳුනා ගැනීමයි.
මෙම අවස්ථාව හඳුනා ගැනීමට ඔබ මිලෙහි ඉහළ මට්ටම් (Highs) සහ RSI හි ඉහළ මට්ටම් (Highs) එකිනෙක සැසඳිය යුතුය:
මිල (Price): ප්රස්ථාරයේ මිල කලින් තිබූ ඉහළ මට්ටමට වඩා පහළින් අලුත් මට්ටමක් සාදයි (Lower High - LH). මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ වෙළඳපල Downtrend එකක පවතින බවයි.
RSI (Indicator): එම අවස්ථාවේදීම RSI දර්ශකය කලින් තිබූ ඉහළ මට්ටමට වඩා ඉහළින් අලුත් මට්ටමක් සාදයි (Higher High - HH).
මෙයින් අදහස් කරන්නේ: මිලෙහි විශාල ඉහළ යාමක් සිදු නොවූවත්, ඉන්ඩිකේටරය පෙන්වන ආකාරයට මිල ඉහළට තල්ලු කිරීමට තිබූ ශක්තිය (Momentum) දැන් උපරිමයෙන් වැය වී අවසන්ය. එම නිසා විකුණුම්කරුවන්ට (Sellers) නැවත මිල පහළට ඇද දැමීමට දැන් ඉතා පහසුය.
මෙය 'Sell' Trade එකකට (Short position) පිවිසීමට ඉතාමත් සුදුසු අවස්ථාවකි:
Trend එක තහවුරු කරන්න: මෙය වලංගු වන්නේ මිල පැහැදිලිව පහත වැටෙන (Downtrend) වෙළඳපලක මිල මදක් ඉහළට පැමිණෙන අවස්ථාවකදී පමණි.
Candlestick Confirmation: RSI එක Higher High එකක් සාදන විට, මිල ප්රස්ථාරයේ Shooting Star, Evening Star හෝ Bearish Engulfing වැනි රටාවක් සෑදේ නම් එය ඉතා සාර්ථක 'Sell' සංඥාවකි.
Resistance Level: මෙම Divergence එක වැදගත් Resistance මට්ටමක හෝ Supply Zone එකකදී සිදුවේ නම් එහි සාර්ථකත්වය ඉතා ඉහළය.
Stop Loss: මිල අවසන් වරට සැදූ ඉහළම මට්ටමට (Lower High) මදක් ඉහළින් තබන්න.
Take Profit: ප්රස්ථාරයේ ඇති මීළඟ ප්රධාන Support මට්ටමක හෝ මිල පෙර තිබූ පහළම මට්ටමට (Previous Low) පැමිණෙන විට ලාභ ලබා ගන්න.